İthal et tartışması yeniden gündemde!

Fiyatıyla dudak uçuklatan ete yine zam geldi, restorancılar ve kasaplar karkas ithal et talep etti. Hayvan Üreticileri ve Yetiştiricileri Birliği ise et ithaline gerek olmadığını savundu. 100 gram kıyma 700-800 TL… Restorancılar ve kasaplar et ve et ürünlerinde yaşanan fahiş fiyat artışlarının sona ermesi için karkas ithal et talep ediyor. Ancak Hayvan Üreticileri ve Yetiştiricileri Birliği Başkanı Adil Onalt buna karşı çıkıyor. Maliyetlere dikkat çeken Onalt, “100 gram kıymayı 700–800 TL’ye satıyorlar, şimdi de ithal et isteyerek hayvancının emeğini heba etmeye çalışıyorlar.” dedi. Son bir hafta içerisinde ülkede canlı kuzunun kilogram fiyatının 280 TL’den 330 TL seviyesine çıkarılması, et fiyatlarının sürdürülemez noktaya geldiği yönündeki tartışmaları yeniden gündeme taşıdı. Bu gelişmenin ardından ‘karkas et ithali’ talebiyle peş peşe açıklamalar yapılmaya başlandı.

Restorancılar Birliği (RES-BİR), karkas et ithalatının gecikmeden başlatılmasını talep ederken, şeffaf bir ithalat platformu kurulması, üreticiyi koruyan bir fon oluşturulması ve yerli et için alım garanti sistemi uygulanması yönünde önerilerde bulundu. Kasaplar Birliği ile Esnaf ve Zanaatkârlar Odası da et ve et ürünlerinde yaşanan fahiş fiyat artışlarının hem mesleği hem de toplumu tehdit ettiğine dikkat çekerek, karkas et temini, yem maliyetlerinin düşürülmesi, kontrollü ithalat ve stopaj vergisinin kaldırılmasını içeren dört maddelik acil talep açıkladı. Bu açıklamaların ardından Hayvan Üreticileri ve Yetiştiricileri Birliği’nin karkas et ithaline ilişkin yaklaşımı merak edilirken, Birlik Başkanı Adil Onalt KIBRIS muhabirine konuştu.

Onalt, ithal karkas et taleplerini eleştirerek, “Restorancılara soruyorum; neden fiyat açıklaması yapmıyorsunuz? Bir porsiyon kebap ya da döner bu kadar diye? 100 gram kıymayı 700–800 TL’ye satıyorlar, şimdi de ithal et isteyerek hayvancının emeğini heba etmeye çalışıyorlar.” diyerek tepki gösterdi.

“Restoranlarda et hangi fiyatlara satılıyordu?”

Hayvan Üreticileri ve Yetiştiricileri Birliği Başkanı Adil Onalt, yaklaşık 1,5 yıl boyunca canlı hayvan fiyatlarında ciddi bir düşüş yaşandığını ifade eden Onalt, “Bu ülkede her şeyin fiyatı artarken bir tek canlı hayvan fiyatı geriledi. Küçükbaş canlı hayvanın kilosu 1,5 yıl önce 330 TL iken, 260–280 TL bandına kadar düştü. Oğlak fiyatları 220 TL’lere indi. Canlı hayvan 280 TL iken restoranlarda et hangi fiyatlara satılıyordu?” diye sordu.

Onalt, son bir hafta içerisinde canlı kuzu fiyatının yeniden 330 TL seviyesine yükseldiğini, bunun da yaklaşık yüzde 10’luk bir artış anlamına geldiğini belirterek, “Yüzde 10’luk bir artışla piyasa nasıl bir anda değişti de ithal ete başvuruldu? Bunu anlamak mümkün değil.” dedi.

“Girdi maliyetlerimiz yüzde 200 arttı”

Artışın nedenlerine de değinen Onalt, “Arpanın kilosu 7,25 TL’den 10,25 TL’ye çıktı. Bu yüzde 40’lık bir zam demektir. Yem fiyatları ve diğer girdi maliyetleri sürekli artıyor. Hayvancının son 1,5 yılda girdi maliyetleri yüzde 200 arttı. Hayvancı malına değer biçemeyecek mi?” ifadelerini kullandı.

Onalt, ithal et tartışmalarının asıl kaynağının farklı olduğunu savunarak “Yapılan yüzde 10’luk artıştan sonra ithal et konusu yaygaraya dönüştürüldü. Kimlerin bu tartışmadan rant sağlamak istediği sorgulanmalıdır.” dedi.

Hükümete çağrıda bulunan Onalt, öncelikle denetim yapılması gerektiğini vurgulayarak,  “Önce bu ülkede ürettiğimiz et denetlensin. Veteriner Dairesi kayıtlarına bakılsın, gerçekten et açığı var mı ortaya konulsun. Bu ülkede et açığı yoktur. İnsanların elinde 1,5 yıldır satılmayan kuzu ve oğlak var.” dedi.

Onalt, geçmişte verilen ithal et izinlerini hatırlatarak bunun halka bir fayda sağlamadığını belirtti:

“2024’te ithal et izni verildi, fiyatlar düştü mü? Hayır, düşmedi. 25 yıldır aynı senaryo oynanıyor. İthal et açıldığında denetim yapıldı mı, halk restorana gittiğinde yediği etin hesabını sorabildi mi? 100 gram eti kaça yedi, kebabı kaça yedi? Şimdi kaça yiyor?”

“100 gram kıymayı 700–800 TL’ye satıyorlar”

Hayvan Üreticileri ve Yetiştiricileri Birliği Başkanı Adil Onalt, RES-BİR’in ithal karkas et taleplerini eleştirerek, restoran fiyatlarına dikkat çekti:

“Restorancılara soruyorum; neden fiyat açıklaması yapmıyorsunuz? Bir porsiyon kebap ya da döner bu kadar diye? 100 gram kıymayı 700–800 TL’ye satıyorlar, şimdi de ithal et isteyerek hayvancının emeğini heba etmeye çalışıyorlar.” dedi.

Ülkemizdeki yüksek restoran fiyatlarının ekonomiyi Güney Kıbrıs’a kaydırdığını savunan Onalt, “Rum tarafındaki et fiyatlarıyla bizim et fiyatlarımız neredeyse eşitlendi. Ancak bizde restoranlar fahiş kârlarla çalışıyor. Sizin girdi maliyetleriniz yükseliyor da bizim yükselmiyor mu?” ifadelerini kullandı.

“Bundan kimler rant sağlayacak?”

Kasaplar Birliği’nden çok RES-BİR ve Esnaf ve Zanaatkârlar Odası’nın bu süreci körüklediğini ileri süren Onalt, “Yılın belli dönemlerinde et konusu sürekli gündeme getiriliyor. İthal et neden isteniyor, kimlere hitap ediyor, bundan kimler rant sağlayacak? Halkın cebine bir şey girecek mi?” sorularını yineledi. Dünya piyasalarında da et fiyatlarının yükseldiğini söyleyen Onalt, “Hayvancılık sektöründe girdi maliyetleri yüzde 200 artmışken eti kaça yemek istiyorlar? Her şeye zam gelirken canlı hayvan fiyatının aynı kalması beklenemez.” şeklinde konuştu. İthal etin damak tadına da uymayacağını belirten Onalt, “İthal et gelse bile restoranlar fiyat düşürmeyecek. Aynı fiyata satacaklar, belki de ithal olduğu için daha pahalıya satacaklar.” ifadelerini kullandı.